آش ترخینه

آش ترخینه

آش ترخینه لرستان نوع دیگری از آش های ترخینه است که در ایران تهیه می شود.این آش در شهرهای مختلفی همچون ایلام، کردستان و قم تهیه می شود اما هر کدام بنا به ذائقه خود طریقه پختشان متفاوت است.به همین دلیل بنا بر این شد تا نوع دیگری از این آش را که در لرستان با سبزی آش تهیه می شود به شما عزیزان آموزش دهیم.در واقع قدمت اصلی این آش و ترخینه مربوط به استان لرستان است و این آش به نام این شهر در جهان به ثبت رسیده،اما همانطور که گفته شد مردم شهرهای دیگر نیز این آش را به طرق دیگر نیز تهیه می کنند همچون دوینه ترخینه استان کردستان‍،آش ترخینه شیر استان قم و آش ترخینه ایلام .در اینجا شما را با طرز تهیه خود ترخینه آشنا می کنیم هر چند نوع آماده آن در تمامی مغازه ها یافت می شود اما خوب است بدانید که ترخینه از چه موادی و به چه صورتی تهیه می شود.این غذا از خیس دادن بلغور گندم یا جو در دوغ ترش به مدت ۱۰ روز تهیه می‌شود. در روش دیگر بلغور را به مدت چند ساعت در دوغ می‌پزند. پس از این مدت قطعاتی از این مخلوط خمیر مانند را گلوله کرده و پس از افزودن گیاهان بومی مانند شلغم و پونه، آنرا زیر نور آفتاب خشک می‌نمایند یا در تنورهای مخصوص حرارت می‌دهند. تکه‌های خشک ترخینه را با افزودن حبوبات و سبزی و پیاز به‌عنوان آش آماده می‌کنند. ترخینه را می‌توان یکی از اولین غذاهای نیمه آماده شناخت. این غذا در استان لرستان و سایر مناطق غربی ایران، مانند ایلام و کرمانشاه و همدان جز غذاهای پر مصرف است و به علت داشتن آنتی‌بیوتیک طبیعی به عنوان داروی سرماخوردگی شناخته می‌شود.ترخینه جامد (ماده اولیه ترخینه که هنوز برای مصرف آماده نشده) به دلیل دوغ زیاد و گندم یا جو که در زیر حرارت خورشید خشک شده بسیار سخت است که معمولاً به اندازه یک همبرگر دست‌ساز یا کوچکتر از آن است. ترخینه جامد بعد از خیس خوردن در آب جوش کم‌کم به صورت یک سوپ در می‌آید وتقریباً نحوه درست کردن آن شبیه به سوپ‌های آماده امروزی است.این آش در ایام ماه مبارک رمضان و همچنین برای شام به عنوان یک غذای کامل محسوب می شود.نتایج تحقیقات دانشگاهی نشان داده است از تخمیر گندم در دوغ، اثرات مواد شبه هورمونی استروژن ترخینه تشدید می‌شود که در مدل‌های حیوانی نشانگر تاثیر مثبت آن در افزایش سطح سلامت حیوانات آزمایشگاهی است. ضمن این که دوغ موجود در ترخینه به دلیل داشتن کلسیم در پیشگیری از پوکی استخوان نقش چشمگیری دارد و به علت خاصیت اسیدی باعث از بین رفتن باکتری‌های مضر موجود در دستگاه گوارش می‌شود

مواد لازم

  • عدس : ¾ پیمانه
  • نخود : نصف پیمانه
  • لوبیا : نصف پیمانه
  • ترخینه : نیم کیلو
  • سبزی آش : نیم کیلو
  • پیاز متوسط : ۱ عدد
  • نمک : به مقدار لازم
  • فلفل : به مقدار لازم
  • زردچوبه : به مقدار لازم
  • پیاز داغ : به مقدار لازم
  • نعناع داغ : به مقدار لازم

مراحل پخت

  • مرحله ۱

    ابتدا ترخینه‌ها را یک‌بار زیر شیر آب سرد می‌گیریم تا اگر گرد و خاکی در هنگام تهیه روی آن‌ها نشسته است تمیز شوند.

  •  مرحله ۲

    آن‌ها را در یک ظرف لعابی یا مسی می‌ریزیم و روی آن به اندازه‌ای آب جوش می‌ریزیم که روی ترخینه‌ها را بگیرد.

  •  مرحله ۳

    نخود و لوبیا را که از قبل خیس کرده ایم ، می پزیم.

  •  مرحله ۴

    ترخینه‌های خیس‌خورده را با گوشت‌کوب دستی له و یک‌دست می‌کنیم. دقت کنید که از گوشت‌کوب یا پوره‌کن برقی استفاده نکنید این یک فرایند کاملاً سنتی است.

  •  مرحله ۵

    پس از پخت حبوبات ،عدس و ترخینه له شده را به آن ها اضافه می کنیم.

  •  مرحله ۶

    سپس پیاز ، زردچوبه ، نمک و فلفل را به حبوبات پخته شده اضافه می کنیم.

  •  مرحله ۷

    اجازه می دهیم به مدت یک ساعت با شعله ملایم پخته شوند.

  •  مرحله ۸

    در نهایت سبزی آشی را که تهیه کرده ایم خرد کرده و به مواد اضافه می کنیم و مجدد یک ساعت وقت می گذاریم تا همه مواد خوب با هم پخته شوند و آش جا بیفتد.

  • زمان مهیا کردن: ۱ساعت

  • زمان پخت:۳ساعت

  • زمان آماده سازی:۴ساعت

  • مناسب برای:۴نفر

  • ملل:لرستان

دستور تکمیلی این غذا

  • استفاده از انواع جوانه زده حبوبات علاوه بر پیشگیری از نفخ و ناراحتی های گوارشی میزان دسترسی به مواد مغذی را چندین برابر می کند.
  • از آن جا که جوانه زدن تا حدودی ترکیبات نفخ ای حبوبات را کاهش می دهد ، افرادی که با خوردن کمی حبوبات نفخ می کنند ، می توانند از انواع جوانه زده آن استفاده کنند.
  • حبوبات را حداقل ۶ تا ۸ ساعت قبل از مصرف خیس کنید تا نفخ آن گرفته شود.
  • هنگم سرو غذا می توانید آش را با پیاز داغ و نعناع داغ تزیین نمایید.
  • سبزی آش شامل تره ، اسفناج ، گشنیز ، جعفری می باشد.
  • جهت حفظ بیشتر املاح و ویتامین های موجود در غذا توصیه می شود سبزی های غذا در آخرین مرحله پخت اضافه گردد.
  • این غذا وعده مناسبی برای پیش غذا و یا شام می باشد.
  • در ماه رمضان غذای مناسبی برای افطار است.
  • میزان کالری موجود در غذا مناسب بوده تامین کننده نیاز یک وعده غذایی برای فرد بزرگسال می باشد و به دلیل استفاده بیشتر از گروه های سبزی و حبوبات برای افراد چاق و دارای اضافه وزن مناسب است و توصیه می شود.
  • این غذا به دلیل اینکه حاوی حبوبات و غلات زیادی می باشد از نظر منابع پروتیینی غیر حیوانی غنی و اسیدآمینه های ضروری بدن را تامین می کند ، به این ترتیب از نظر اقتصادی مقرون به صرفه می باشد.
  • ویتامین A موجود در غذا حدود نیمی از نیازهای روزانه فرد بزرگسال را تامین می کد.

مطالب مرتبط

حلیم گندم

حلیم گندم

آش زرشک

آش زرشک

آش ترخینه

آش ترخینه