شَلمین

دوینه( ترخینه)

دوینه( ترخینه) از غذاهای سنتی استان کردستان است.دوینه یا ترخینه را بیش تر در زمستان می خورند و مواد اصلی آن را در بهار و تابستان فراهم می کنند. برای تهیه این خوراک ابتدا گندم را تمیز می شویند، سپس آن را می پزند و پس از پختن آن را خشک می کنند. سپس بلغور را آسیاب می کنند. ازچندی قبل دوغ را در مشک می ریزند تا آبش گرفته شود. پس از آن با بلغور مخلوط کرده و به صورت گلوله هایی درمی آورند و آن ها را در مقابل آفتاب خشک می کنند. از خشک شده آن در زمستان هم به صورت غذا با روغن استفاده می کنند و هم در آب خیسانده و از دوغ آن استفاده می کنند. اگر کسی سرماخوردگی داشته باشد، به او ترخینه می دهند.
آش ترخینه انواع مختلفی دارد که از جمله آش ترخینه شیر استان قم و آش ترخینه استان ایلام مواردی از این قیبل است.

ترخینه را میتوان یکی از اولین غذاهای نیمه آماده شناخت. این غذا در استان کرمانشاه و سایر مناطق غربی ایران، مانند ایلام و لرستان جز غذاهای پر مصرف است و به علت داشتن آنتی بیوتیک طبیعی به عنوان داروی سرماخوردگی شناخته می‌شود. اما امروزه ترخینه در اکثر نقاط ایران یافت می شود هر چند که مرکز تهیه آن همچنان شهرهایی هستند که ترخینه را درست می کنند اما این آش طرفداران زیادی در تمان نقاط ایران دارد.
همانطور که گفته شد شهرهای دیگری همچون ایلام آش ترخینه را تهیه می کنند .

مواد لازم

  • دوینه آماده خشک : ۴ تکه بزرگ( ۵۰۰-۴۰۰ گرم)
  • روغن : به مقدار لازم
  • زردچوبه : به مقدار لازم
  • نعنا خشک : به مقدار لازم
  • پیاز : ۲ عدد
  • سیر : ۲ عدد

مراحل پخت

  •  مرحله ۱

    قطعات خیس خورده دوینه را همراه آب روی شعله می گذاریم تا بپزد.

  •  مرحله ۲

    سیر و پیاز را در روغن تفت می دهیم.

  •  مرحله ۳

    نعنا و زردچوبه را هم به آن اضافه می کنیم و در غذا می ریزیم و می گذاریم بجوشد و کامل پخته شود.

  • زمان مهیا کردن:۲۰دقیقه

  • زمان پخت:۳ساعت

  • زمان آماده سازی:۳ساعت ۲۰دقیقه

  • مناسب برای:۵نفر

  • ملل:کردستان

دستور تکمیلی این غذا

  • در حین جوش آمدن دوئینه باید به صورت مرتب و پیوسته دوئینه را تا زمان به جوش آمدن به هم بزنیم.
  • زمانی که دوئینه به جوش آمد درب قابلمه را گذاشته و دمای اجاق گاز را کاملاً کم میکنیم. این امر به دلخواه است و جهت غلظت گرفتن آش می باشد.
  • برای پخت این آش خوشمزه ، قبل از هر چیزی باید زمان پخت آن مشخص باشد. چرا که دوئینه ها باید حداقل ۴ ساعت در آب خیس بخورند. معمولاً شب قبل از پخت این کار را انجام میدهند. که تا صبح دوئینه کاملاً دوغ خود را پس داده، ته گرفته باشد به صورتی که آب بالای آن روشن باشد.
  • بعد از این کار مقدار نمک قابلمه ای که دوئینه در آن خیس خورده را چک میکنیم. در صورتی که آب شور بود ، آب روشن سر را خالی میکنیم ، طوری که دوئینه ته گرفته کف خارج نشود و آب به آن اضافه میکنیم که شوری از بین برود .سپس با دست یا گوشت کوب کاملاً دوئینه را میکوبیم ک دوغ خود را پس بدهد.
  • این غذا وعده مناسبی برای شام می باشد.
  • این غذا از لحاظ محتوای ویتامین های A,D,E,C در سطح قابل قبولی نیست. البته به دلیل حرارت بالا و طول زمان پخت ویتامین C غذا کمتر از مقدار فوق باشد. برای جبران این کمبود مصرف سبزی های تازه ، همچنین مصرف میوه در فاصله زمانی تا وعده بعدی( به عنوان میان وعده) لازم است.
  • غذای فوق از لحاظ انرژی ، پروتئین ، کربوهیدرات و چربی برای یک وعده مناسب است. البته مصرف ۲-۳ واحد نان همراه آن بلامانع است. سعی نمایید در تهیه آن از روغن کمی استفاده شود. با توجه به اینکه در تهیه ترخینه خشک( محله اولیه) از نمک زیاد استفاده شده است میزان سدیم دریافتی از طریق این غذا بالاست( ۵ برابر حداکثر مجاز)، بنابراین مصرف این غذا برای افراد با فشار خون بالا توصیه نمی شود.افراد دیابتیک توجه نمایند که یک وعده از غذای فوق حاوی بیش از ۷ واحد کربوهیدرات (آن هم بدون نان) می باشد.لذا لازم است هنگام مصرف این غذا جهت جلوگیری از افزایش بیش از حد قند خون خود این نکته را در نظر بگیرید.

مطالب مرتبط

سالاد فصل

سالاد فصل

خورش خیار

خورش خیار

کوکو ریواس

کوکو ریواس